UDF belgelerine vurulan zaman damgasının SHA-256 algoritmasına yükseltilmesi sonrası, eski Java (1.6/1.7) kullanan adliye terminallerinde e-imzam geçersiz görünüyor, geriye dönük uyumluluk için ne yapılabilir?
2 Cevap
Bu uyumsuzluk, eski Java Runtime Environment (JRE 1.6 / 1.7) sürümlerindeki varsayılan kriptografik servis sağlayıcılarının (SunJCE, SunPKCS11) SHA-256 özetleme algoritmasına ait güncel OID (Object Identifier: 2.16.840.1.101.3.4.2.1) yapılarını ve RFC 3161 zaman damgası sertifika zincirlerini yerel sertifika deposunda doğrulayamamasından kaynaklanmaktadır.
Geriye dönük uyumluluk ve hak kaybını önlemek adına uygulanabilecek teknik çözümler şunlardır:
- İmza Seviyesi ve Zaman Damgası Ayrımı: UYAP sisteminde avukat dilekçeleri için harici bir Zaman Damgası (TSA) kullanımı zorunlu değildir. UYAP Avukat Portalına yüklenen tüm UDF belgelerine Adalet Bakanlığı merkezi sunucuları tarafından resmi zaman damgası ve sunucu doğrulama mührü otomatik olarak eklenmektedir. Dilekçelerinizi harici bir SHA-256 zaman damgası eklemeden, standart CAdES-BES formatında nitelikli elektronik sertifikanızla (NES) imzalayıp portala yüklerseniz eski adliye terminallerinde de sorunsuz doğrulanacaktır.
- Merkezi Web Doğrulama Hizmeti: Adliye kalemindeki katip veya hakimin yerel Java ekranında imza geçersiz görünse dahi, resmi geçerlilik yerel editöre değil Adalet Bakanlığı merkezi sunucu kayıtlarına tabidir. İlgili birime evrakın sağ üst köşesindeki UYAP doğrulama barkod numarası ile https://dogrulama.uyap.gov.tr adresinden veya e-Devlet UYAP Belge Doğrulama servisinden sorgulama yapması belirtilmelidir. Merkezi web servisi SHA-256/SHA-512 algoritmalarını tam olarak doğrulamaktadır.
- Adliye UYAP İstemcisinin Güncellenmesi Talebi: Taşra adliyelerinde karşılaşılan bu durum adliyenin yerel Bilgi İşlem Şefliği'nin sorumluluğundadır. İlgili mahkeme kalemine Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nün güncel 'UYAP İstemci Destek Paketi' (Java 8 Update 301+ veya OpenJDK) kurulumunun yapılması gerektiği iletilmelidir.
- Yasal Güvence (5070 Sayılı Kanun m. 5): Zaman damgası algoritma uyumsuzluğu sebebiyle mahkemenin dilekçeyi 'imzasız' sayması hukuken mümkün değildir. UYAP sunucusunun evrakı teslim aldığına dair ürettiği 'Elektronik Alındı Belgesi' zaman ve imza geçerliliğinin kesin kanıtıdır.
Bu durumla eski bilgisayarların bulunduğu taşra mahkemelerinde maalesef karşılaşılabiliyor. Çözüm olarak harici zaman damgası eklemeden doğrudan UYAP Doküman Editörü içindeki standart e-imzalama modülüyle (CAdES-BES) imza atmanızı tavsiye ederim; zaten UYAP sistemi evrakı teslim alırken kendi resmi zaman damgasını vuruyor. Eğer hakim imzanın geçersiz olduğunu söylerse, evrakın barkod numarasıyla https://dogrulama.uyap.gov.tr adresinden anında geçerlilik raporu alıp dosyaya sunabilirsiniz.