UYAP üzerinden indirilen evraklarda 'İmza sirküleri iptal edilmiş' hatası çözümü
3 Cevap
UYAP Bilişim Sistemi ve DYS (Doküman Yönetim Sistemi) üzerinden indirilen elektronik imzalı belgelerde (özellikle celse zaptı, gerekçeli karar veya e-tebligat evrakları) sıkça karşılaşılan 'İmza sirküleri iptal edilmiş veya askıya alınmış' veya 'Sertifika doğrulama hatası' probleminin temel kaynağı, bilgisayarınızda yüklü olan Java'nın geçici belleğinde (cache) veya işletim sisteminin sertifika depolarında tutulan eski, süresi dolmuş veya iptal edilmiş Kök (Root) ve Alt Kök (Sub-Root) sertifikaların ya da İptal Edilmiş Sertifikalar Listesinin (CRL - Certificate Revocation List) güncel olmamasıdır.
Bu sorunu kalıcı olarak çözmek için aşağıdaki adımları sırasıyla ve eksiksiz olarak uygulamanız gerekmektedir. İşlemlere başlamadan önce açık olan tüm tarayıcı sekmelerini ve UYAP UDF Editör programlarını kapattığınızdan emin olmalısınız.
- Adım 1: Java Önbelleğini (Cache) ve Sertifika Depolarını Temizleme: Başlat menüsünden Denetim Masası'na girerek 'Java' simgesine tıklayın (veya Başlat menüsüne 'Configure Java' yazın). Açılan Java Control Panel penceresinde 'General' sekmesi altında bulunan 'Temporary Network Files' bölümündeki 'Settings...' butonuna tıklayın. Karşınıza çıkan pencerede 'Delete Files...' butonuna basarak tüm seçenekleri işaretleyin ve geçici dosyaları silin. Ardından aynı panelde 'Security' sekmesine geçin, 'Manage Certificates' butonuna tıklayarak burada yer alan eski veya güvenilmeyen sertifikaları (özellikle TÜBİTAK Kamu SM ve e-Güven gibi Nitelikli Elektronik Sertifika Sağlayıcılarına ait olanları) tespit edip silin.
- Adım 2: Windows İşletim Sistemi Sertifika Deposunun Temizlenmesi ve Güncellenmesi: Klavyenizden 'Windows + R' tuşlarına basarak Çalıştır penceresini açın ve
certmgr.mscyazıp Enter'a basın. Açılan Sertifika Yöneticisi ekranında, 'Güvenilen Kök Sertifika Yetkilileri' (Trusted Root Certification Authorities) klasörünü genişletin. Bu listede kırmızı çarpı işareti olan, süresi dolmuş veya iptal edilmiş E-İmza sertifikası sağlayıcılarına (Kamu SM, e-Güven, E-Tuğra, Türktrust, PTT, E-İmza TR) ait sertifikaları bulun ve silin. Sonrasında, kullandığınız e-imza firmasının resmi web sitesine girerek en güncel kök sertifikalarını bilgisayarınıza indirin ve çift tıklayarak 'Sertifika Yükle' sihirbazı aracılığıyla kurun. - Adım 3: UYAP ve DYS'nin Kullandığı Özel CRL Listelerinin Güncellenmesi: UYAP DYS sistemi çevrimdışı (offline) çalışırken elektronik imzayı doğrulayabilmek için belirli periyotlarla güncellenen bir CRL (İptal Listesi) dosyasına ihtiyaç duyar. Eğer internet bağlantınız kısıtlıysa veya güvenlik duvarı CRL sunucularına erişimi engelliyorsa, e-imza doğrulama işlemi başarısız olur ve bahsettiğiniz hatayı alırsınız. Bu durumu aşmak için UDF Editör'ün kurulu olduğu dizindeki (genellikle
C:\Uyap\UDFEditorveyaC:\Kullanicilar\KullaniciAdi\.uyap) geçici dosyaları silin. Bilgisayarınızın tarih ve saat ayarlarının internet üzerinden senkronize ve doğru olduğundan kesinlikle emin olun, aksi halde sertifika geçerlilik süreleri yanlış hesaplanır. Ayrıca antivirüs programınızın veya ağ güvenlik duvarınızın TÜBİTAK Kamu SM sunucularına (örneğin depo.kamusm.gov.tr) erişime izin verip vermediğini kontrol edin. - Adım 4: Akıllı Kart Sürücülerinin ve Java Sürümünün Güncelliği: Sisteminizde kurulu olan Java sürümünün UYAP ile tam uyumlu olması kritik öneme sahiptir. Çoğu zaman 32-bit Java 8'in en güncel sürümünün kullanılması tavsiye edilir. Sisteminizde birden fazla Java sürümü (Örneğin hem Java 8 hem Java 11) kuruluysa, bu çakışmalara yol açabilir. Çakışmaları önlemek için eski ve kullanılmayan Java sürümlerini 'Program Ekle/Kaldır' üzerinden sistemden tamamen kaldırın. E-imza USB token'ınızın (Akıllı Kart) sürücülerini (driver) ve ara yazılımını (middleware) tamamen kaldırıp, sağlayıcının sitesinden en son sürümünü indirerek yeniden kurmak da sertifika okuma sorunlarını büyük oranda giderecektir.
Tüm bu işlemleri tamamladıktan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın. Bilgisayar açıldıktan sonra e-imzanızı takıp UYAP DYS Editör üzerinden indirdiğiniz .udf veya .pdf formatındaki elektronik imzalı celse zaptını tekrar açtığınızda imzanın başarıyla doğrulandığını ve belgenin sorunsuz bir şekilde görüntülendiğini fark edeceksiniz. Sorun eğer yine de devam ederse, imza sahibinin gerçekten de e-imza sertifikasını iptal ettirmiş olma ihtimalini göz önünde bulundurarak evrakı gönderen merci ile iletişime geçmeniz gerekebilir.
Adli bilişim ve UYAP kullanımında avukat meslektaşlarımızın ve büro çalışanlarının işini kolaylaştıracak pratik tavsiyeler:
- Hazırladığınız UDF dilekçelerini mahkemeye göndermeden önce mutlaka yerel diskinize veya yedekleme bulutunuza bağımsız bir kopyasını kaydedin.
- Mesai saati bitimine (17:00) veya gün sonu (23:59) sürelere yakın saatlerde UYAP sunucularında yoğunluk yaşanabileceğinden tevzi ve harç yatırma işlemlerinizi son dakikaya bırakmayın.
- UDF dosyasını müvekkille paylaşmak için UDF Editör içinden 'Yazdır > PDF Olarak Yazdır' seçeneğini kullanarak saniyeler içinde PDF'e dönüştürebilirsiniz.
Bu temel adımlar dava takibinde olası hak kayıplarını ve teknik stresleri tamamen önler.
UYAP DYS üzerinde bir evrakı açarken veya doğrularken 'İmza sirküleri iptal edilmiş' veya 'Sertifika Zinciri Doğrulanamadı / İptal Edilmiş' uyarısı alıyorsanız:
- Bu hata imzalayan kişinin imzasının geçersiz olduğu anlamına gelebileceği gibi, çoğu zaman UYAP yerel istemcisinin ESHS (Kamu SM, Türkticaret, e-Tuğra vb.) CRL (İptal Listesi) ve OCSP sunucularına anlık erişememesinden kaynaklanır.
- UDF Editör menüsünden Araçlar -> Seçenekler -> Sertifika Doğrulama sekmesine gidin; 'İptal Kontrolü Yap' seçeneğini kontrol edin.
- Eğer belge eski bir tarihte imzalanmışsa ve imza atıldığı anda sertifika geçerliyse, belgenin o andaki geçerliliğini kanıtlamak için Zaman Damgası (Timestamp - RFC 3161) verisini kontrol edin. Zaman damgalı belgeler sertifika süresi bitse dahi hukuken geçerliliğini korur.