Yeni nesil (3 ekranlı) ofis kurulumunda UYAP Evrak Görüntüleyici'yi (TIFF okuyucu) 3. ekrana sürüklediğimde çözünürlük bozuluyor ve yazılar bulanıklaşıyor, nasıl düzeltilir?

Sayın meslektaşlarımız, çoklu monitör kurulumlarında (özellikle Full HD 1080p ekranlar ile 2K/4K yüksek çözünürlüklü monitörlerin bir arada kullanıldığı hibrit sistemlerde) UYAP Evrak Görüntüleyici (TIFF Viewer) uygulamasının bulanıklaşması, piksellenmesi ve yazıların okunamaz hale gelmesi, modern donanımlar ile eski Java çalışma zamanı arasındaki DPI Sanallaştırma (DPI Virtualization) uyuşmazlığından ileri gelmektedir.

Sorunun Teknik Kök Nedeni: Per-Monitor DPI Uyumsuzluğu

• Eski Java Mimarisi ve DPI Farkındalığı (DPI Unaware): UYAP Evrak Görüntüleyici bileşeni, Java 8 (JRE 1.8) Java Swing ve Java Advanced Imaging (JAI / ImageIO) kütüphaneleri üzerine inşa edilmiştir. Java 8 mimarisi geliştirildiği dönemde, Windows 10 ve 11'in getirdiği Per-Monitor V2 DPI Awareness (her monitör için bağımsız dinamik DPI ölçekleme) standardını yerel olarak desteklemiyordu.
• Windows DWM Bitmap Genişletmesi (Bulanıklık Kaynağı): Birincil ekranınızda (örneğin %100 ölçekli 1080p dizüstü ekranında) açılan Java penceresini %150 veya %200 ölçeğe sahip 4K 3. ekrana sürüklediğinizde; Java Sanal Makinesi işletim sisteminin DPI değişim sinyalini (WM_DPICHANGED) dinamik olarak işleyemez. Bunun üzerine Windows Masaüstü Pencere Yöneticisi (DWM) devreye girerek Java penceresini yapay olarak bir bitmap resmi gibi esnetip büyütür (Bitmap Stretching). Bu esneme sonucunda taranmış adli TIFF belgeleri sanki düşük çözünürlüklü bir fotoğrafın büyütülmesi gibi tamamen bulanıklaşır, konturları dağılır ve okunamaz hale gelir.

Bu Sorunu Gidermenin 3 Aşamalı Kesin Çözüm Yolu:

1. Windows Yüksek DPI Uyumluluk Ayarını Değiştirin (En Etkili Çözüm)

Java'nın Windows tarafından yapay olarak bulanıklaştırılmasını engellemek için doğrudan Java çalıştırıcılarına yüksek DPI müdahale izni verilmelidir:

• Dosya Gezgini'ni açarak sisteminizde kurulu olan Java dizinine gidin. Hem 32-bit hem 64-bit Java için şu yolları kontrol edin:
  C:\Program Files (x86)\Java\jre1.8.0_xxx\bin\javaw.exe
C:\Program Files\Java\jre1.8.0_xxx\bin\javaw.exe
• Eğer UYAP Evrak Görüntüleyici bağımsız bir evrak.exe veya UyapEvrakGoruntuleyici.exe olarak kuruluysa (genellikle C:\Program Files (x86)\UYAP\UYAP Evrak Görüntüleyici\ altındadır), ilgili .exe dosyasına sağ tıklayıp Özellikler (Properties) seçeneğini açın.
• Üstteki Uyumluluk (Compatibility) sekmesine geçin ve 'Yüksek DPI ayarlarını değiştir' (Change high DPI settings) butonuna tıklayın.
• Açılan pencerenin alt kısmında yer alan 'Yüksek DPI ölçeklendirme davranışını geçersiz kıl' (Override high DPI scaling behavior) kutucuğunu İŞARETLEYİN.
• Hemen altındaki açılır listede 'Ölçeklendirmeyi gerçekleştiren:' seçeneğini Sistem (Gelişmiş) [System (Enhanced)] veya Uygulama (Application) olarak ayarlayın. (Not: 'Sistem - Gelişmiş' seçeneği Windows 10/11'in GDI ve yazı fontlarını vektörel olarak netleştirmesini sağlar ve TIFF okuyucularda en berrak görüntüyü sunar).
• Tamam ve Uygula diyerek pencereyi kapatın. Aynı işlemi java.exe ve javaws.exe dosyaları için de uygulayın.

2. Java 2D Grafik Motoru Parametrelerini Ekleyin

• Denetim Masası'ndan Java Control Panel'i açın.
• Java > View (Görüntüle) yolunu izleyin.
• Runtime Parameters alanına şu satırı ilave edin:
  -Dsun.java2d.dpiaware=true -Dsun.java2d.uiScale=1.0 -Dsun.java2d.d3d=true
• Bu parametreler Java'nın Windows DPI katmanıyla doğrudan iletişim kurmasını ve donanım grafik hızlandırmasını 4K ekranda aktif tutmasını sağlar.

3. Monitörler Arası Dinamik Ölçekleme Tavsiyesi

Ofisinizde ana ekran olarak 4K monitörü kullanıyorsanız; Windows Görüntü Ayarları'ndan 4K monitörünüzü 'Ana Ekranım Yap' (Make this my main display) olarak işaretleyin. Java uygulamaları açılış anında birincil ekranın yüksek çözünürlük tamponunu (framebuffer) baz alacağından, pencereyi diğer ekranlara taşıdığınızda küçültme (downsampling) uygulanır ve bu işlem asla bulanıklık yaratmaz.

Bu ayarları tamamladıktan sonra UYAP Evrak Görüntüleyici'yi 3. ekrana taşıdığınızda tüm taranmış TIFF belgeleri, mahkeme kararları ve tapu kayıtları en ince ayrıntısına kadar cam gibi net ve keskin görünecektir.