UYAP Bilirkişi Portalında Ek Süre Talebi, Rapor İbrazı ve Masraf Avansı Ödeme Süreçleri

Türk yargı sisteminde mahkemelerin çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde başvurduğu bilirkişilik kurumu, Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'nün geliştirdiği UYAP Bilirkişi Portalı ile tamamen kağıtsız ortama taşınmıştır. Bilirkişiler artık adliye koridorlarında dosya taşımak zorunda kalmadan; dosyayı dijital ortamda incelemekte, raporlarını e-imza ile sisteme yüklemekte ve sarf kararı ile ücretlerini doğrudan banka hesaplarına alabilmektedir. Bu rehberde bilirkişilerin UYAP portalını kullanırken dikkat etmesi gereken temel usul adımlarını açıklıyoruz.

1. Görevin Kabul Edilmesi ve Dosya İnceleme

Mahkeme tarafından görevlendirilen bilirkişiye SMS ve e-posta ile bildirim gider:

1. Bilirkişi Portalı'na e-imza ile giriş yapılır.
2. Görev Bekleyen Dosyalar menüsünden 'Görevi Kabul Ediyorum' onayı verilir.
3. Dosyadaki tüm UDF dilekçeler, taranmış evraklar ve deliller dijital ortamda indirilir.

2. Ek Süre Talebi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

HMK m. 274 uyarınca bilirkişiye verilen süre kural olarak 3 aydır (zorunlu hallerde en fazla 3 ay daha uzatılabilir):

• Süre bitmeden en az 1 hafta önce portal üzerinden Ek Süre Talebi evrakı seçilir.
• Gecikme gerekçesi (Örn: Mahal keşfi yapılamaması, ek defter incelemesi gerekliliği) yazılarak e-imza ile mahkemeye iletilir.
• Hakim ek süreyi onayladığında yeni teslim tarihi sisteme işlenir.

3. Bilirkişi Raporunun Yüklenmesi ve Ücret Tahsilatı

Rapor hazırlandıktan sonra:

• Rapor UDF veya PDF formatında hazırlanır ve bilirkişinin nitelikli e-imzası ile imzalanır.
• Rapor Teslimi menüsünden yüklenir.
• Mahkeme raporu inceledikten sonra 'Sarf Kararı' düzenler ve dosya avansından bilirkişinin IBAN'ına ücret aktarılır.

4. Bilirkişi Raporuna İtiraz Süreci ve Ek Rapor Düzenleme

Taraflar HMK m. 281 uyarınca bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde rapora itiraz edebilir:

• Mahkeme itirazları yerinde görürse bilirkişiden ek rapor talep eder.
• Bilirkişi Portalına yeni bir 'Ek Rapor Görevi' düşer. Bilirkişi itiraz maddelerini tek tek çürüten veya hesaplamayı revize eden ek raporunu yine e-imza ile sisteme yükler.
• Ek rapor için mahkeme takdirine bağlı olarak ek ücret tahakkuk ettirilebilir.

5. Vergi ve Kesintiler: Bilirkişi Ücret Bordrosu

6. Sıkça Sorulan Sorular: UYAP Bilirkişilik Süreçleri

Soru: Bilirkişi raporu süresinde teslim edilmezse ne olur?
Cevap: HMK m. 274 uyarınca geçerli bir mazereti olmaksızın süresinde rapor sunmayan bilirkişi görevden alınabilir, ücret ödenmeyebilir ve Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından bilirkişi listesinden çıkarılabilir.

Soru: Bilirkişi keşif masrafını kendi cebinden mi karşılar?
Cevap: Hayır. Keşif ve seyahat giderleri mahkemenin belirlediği ve taraflarca önceden vezneye yatırılan gider avansından 'Masraf Avansı' olarak bilirkişiye peşin ödenir.

Soru: Bilirkişi raporunda hukuki niteleme yapabilir mi?
Cevap: HMK m. 266 uyarınca hakimin hukuki bilgisiyle çözümlenmesi gereken konularda bilirkişiye başvurulamaz. Bilirkişi raporunda hukuki değerlendirme yapmamalı, yalnızca teknik ve maddi tespitlerde bulunmalıdır.

Sonuç

UYAP Bilirkişi Portalı rapor teslim süreçlerini şeffaflaştırarak adaletin hızlı tecellisine katkı sunar.