UYAP Doküman Editörü (UDF) Java Sürüm Çakışmaları, Registry Temizliği ve E-İmzalı PDF Dönüştürme

Türkiye'deki tüm mahkemeler, icra daireleri ve avukatlar arasındaki resmi yazışma formatı Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen UYAP Doküman Editörü (.udf) formatıdır. Açık kaynak kodlu ve XML tabanlı olan UDF dosyaları, 5070 sayılı Kanuna uygun nitelikli elektronik imza sertifikalarıyla şifrelenir. Ancak bilgisayarlarda farklı Java sürümlerinin (Oracle Java, OpenJDK, Amazon Corretto) bir arada bulunması, UDF editörünün çökmesine veya imzalanmış evrakların açılamamasına sebep olabilmektedir.

1. Java Sürüm Çakışmalarının Nedenleri ve Kalıcı Çözüm

UYAP Doküman Editörü uzun yıllardır Java Çalışma Ortamı (JRE) üzerinde çalışmaktadır. Yeni yayımlanan UYAP Editör v5.x sürümleri kendi gömülü (embedded) Java paketini içerse de, işletim sistemindeki JAVA_HOME ortam değişkenleri eski bir Java 8 sürümüne işaret ediyorsa editör açılışta donar veya 'Could not find the main class: tr.gov.adalet.uyap...' hatası verir.

1. Eski Java Sürümlerini Kaldırın: Denetim Masası'ndan eski Oracle JRE 7, JRE 8u101 gibi güvenlik desteği bitmiş tüm sürümleri kaldırın.
2. UYAP Gömülü Sürümünü Kullanın: Adalet Bakanlığı resmi sitesinden indirilen 64-bit UYAP Editör kurulumunu gerçekleştirin. Bu sürüm harici Java kurulumuna ihtiyaç duymaz.
3. Sistem Ortam Değişkenlerini Temizleyin: Windows 'Ortam Değişkenleri' penceresine girip PATH içerisindeki eski C:\Program Files\Java\jre...\bin girdilerini silin.

2. Windows Registry (Kayıt Defteri) Temizliği ile UDF İlişkilendirme

UDF dosyalarına çift tıklandığında birlikte aç menüsünün çıkması veya Not Defteri ile açılmaya çalışılması durumunda Windows Kayıt Defteri'nde dosya türü ilişkilendirmesi bozulmuştur. Çözüm için:

• Win + R tuşlarına basıp regedit yazarak Kayıt Defteri Düzenleyicisi'ni açın.
• HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\FileExts\.udf yoluna gidin.
• Burada yer alan UserChoice anahtarını sağ tıklayıp silin.
• Bir UDF dosyasına sağ tıklayıp Birlikte Aç -> Başka bir uygulama seç -> UYAP Doküman Editörü yolunu seçerek 'Her zaman bu uygulamayı kullan' kutusunu işaretleyin.

3. E-İmzalı UDF Evraklarını Bozulmadan PDF'e Dönüştürme

Avukatların ve vatandaşların en çok zorlandığı bir diğer konu, mahkemeden indirilen e-imzalı UDF evraklarının müvekkillere iletilmek üzere PDF formatına çevrilmesidir. UYAP Editör içerisinden Dosya -> Farklı Kaydet -> PDF seçeneğiyle belge PDF'e dönüştürülebilir. Ancak bu işlem esnasında belgenin altındaki dijital imza görsel bir damga olarak kalır; kriptografik .p7s doğrulama verisi PDF'e geçmez. Bu sebeple resmi mercilere evrak sunulurken PDF'in yanı sıra mutlaka orijinal .udf dosyasının da ibraz edilmesi hukuki zorunluluktur.